Kết cấu vật chất của thói quen ở trong não bộ

Kết cấu vật chất của thói quen ở trong não bộ

Tôi tin rằng nếu bạn hiểu về mặt sinh lý và kết cấu vật chất của thói quen, bạn sẽ hiểu rõ hơn về cơ chế làm việc của thói quen cũng như tại sao thói quen lại quan trọng.

Thực tế chúng ta có ba bộ não:

1. Vỏ não – còn được biết đến là “Não mới”. Về mặt tiến hóa, đây là phần mới được hình thành của não bộ. Các nhà thần kinh học tin rằng vỏ não tiến hóa khoảng từ 200.000 đến 250.000 năm trước.

2. Hệ viền – Phần lâu đời thứ hai của não bộ. Kiểm soát nhiều chức năng, bao gồm thói quen.

3. Thân thuộc hệ thần kinh trung ương, tự động hóa nhiều chức năng, như hít thở, lưu thông máu, cảm giác đói, chức năng tim, v.v. và hoạt động tự động của nhiều bộ phận khác.

Bên trong vùng não thứ hai, hệ viền, là hạch nén. Hạch nén là một khối tế bào não (tế bào thần kinh) có kích cỡ bằng quả bóng golf và nó có nhiều mục đích, một trong số đó là hình thành và kích hoạt hành vi, suy nghĩ, quyết định và cảm xúc mang tính thói quen. Hạch nền nói cho não biết khi nào cần hình thành và thực hiện một thói quen. Vì lý do này, hạch nền được coi là trung tâm chỉ huy và kiểm soát thói quen.

Bên trong hạch nén là vùng vân (striatum) Vùng vân có hai phần:

1. Vùng vân lưng (dorsal striatum) có các tua dài, giống nhánh cây vươn ra và kết nối với vỏ não, chất đen (substantia nigra) và đói não (thalamus), bao phủ hiệu quả 95% não bộ. Đây là một trong nhiều cách “Não mới” được kết nối đến “Não cũ”.

2. Vùng vân bụng (ventral striatum) chứa vùng nhân vòng (nucleus accumbens), là trung khu tưởng thưởng của não bộ. Vùng này cũng được kết nối đến Não mới.

 

Vùng vân có hai nhóm tế bào thần kinh (tế bào não) độc nhất gọi là Thần kinh Liên hiệp Biến dạng nhanh (Fast Spiking Interneuron – FSI):

1. Đường Hành động – Các FSI bên trong Đường Hành động có chức năng bật các thói quen. Đây là các tế bào thần kinh được kích hoạt khi bọn trẻ nhìn thấy chữ M vòng cung màu vàng của McDonald’s.

2. Đường Ức chế – Các FSI bên trong Đường Ức chế tắt các thói quen sau khi đã được thỏa mãn (ví dụ – ăn một chiếc burger McDonald’s). Sau khi đã thực hiện một thói quen và nhận được phần thưởng cảm thấy no), các FSI của Đường Ức chế gửi tín hiệu đến vỏ não để dừng thói quen đó lại (ngừng ăn McDonald’s).

Vì vậy, về mặt sinh lý, thói quen chỉ là một loạt các tế bào não liên kết tương tác với nhau, tạo thành mạng lưới cùng nhau dọc theo các tua dài mảnh bên dưới vỏ não đến hạch nền. Khoảnh khắc hạch nên nhận thấy các tế bào não giao tiếp với nhau từ ngày này qua ngày khác, nó sẽ quyết định mã hóa các tế bào não đó thành thói quen, vĩnh viễn.

Thông qua năm giác quan, tân vỏ não, phần não có ý thức, tiếp nhận thông tin từ môi trường bên ngoài. Khi có một kích thích kích hoạt một thói quen thì hạch nền, thông qua một trong nhiều tua của nó, chỉ đạo não bộ khởi động một nhóm các tế bào thần kinh (tế bào não) cụ thể và một khi được khởi động, chúng ta vô thức thấy bản thân thực hiện một hành vi, suy nghĩ, quyết định hay cảm xúc mang tính thói quen nào đó.

 

Theo Rich Habits – Thomas C.Corley

One thought on “Kết cấu vật chất của thói quen ở trong não bộ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *